Trang chủ Giới thiệu Liên hệ Hỏi đáp Góc chia sẻ Login
   
   Địa chỉ: số 37 Kim M Thượng, Ba Đnh, H nội
- Quan hệ xã hội - Định kiến với người phụ nữ trong ca dao, tục ngữ

Quan hệ xã hội

Định kiến với người phụ nữ trong ca dao, tục ngữ

23/2/2012 - 11:20:20 AM

(Tamly) - Định kiến và phân biệt đối xử theo giới tồn tại trong mọi khía cạnh của đời sống con người và gây ra những tác hại không nhỏ đối với người phụ nữ và sự phát triển của xã hội. Không thể phủ nhận những giá trị to lớn mà ca dao tục ngữ đem lại đối với chúng ta, nhưng ở đâu đó, vẫn còn những định kiến, phân biệt với người phụ nữ.
Xem hình đúng cỡ ..
Trong cuốn Từ điển Tâm lý học do bác sĩ Nguyễn Khắc Viện chủ biên, định kiến được hiểu là quan niệm đơn giản, máy móc, thường không đúng sự thật thể hiện trong lĩnh vực nhận thức hằng ngày về một khách thể nào đó (một nhóm, một con người thuộc cộng đồng xã hội…).

Định kiến giới là suy nghĩ mà mọi người có về những gì mà phụ nữ và nam giới có khả năng và loại hoạt động mà họ có thể làm.

Định kiến giới trước hết thể hiện trong quan niệm về tính cách của mỗi giới. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta không khó khăn lắm để bắt gặp những câu như “nói dai như đàn bà” hay “đái không qua ngọn cỏ”… ám chỉ sự thiển cận của người phụ nữ. Trong ca dao, một cách rất vô thức, người ta cũng gán cho phụ nữ không ít những phẩm chất không tốt. Về trí tuệ thì:
Khôn ngoan cũng thể đàn bà
Dẫu rằng vụng dại cũng là đàn ông.
hay
Đàn ông nông nổi giếng khơi
Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu.
 

Về tình cảm, người đàn bà cũng xếp vào cay nghiệt, ghê ghớm, nông nổi:
- Mấy đời bánh đúc có xương
Mấy đời dì ghẻ mà thương con chồng.
- Măng non nấu với gà đồng
Chơi nhau một chuyến xem chồng về ai.
- Củi mục bà để gầm giường
Ai mà động đến trầm hương của bà.
 
Trong khi đó, với người đàn ông thì:
Vầng trán Tướng quân dành ngựa chạy
Bụng ngài Tể tướng để thuyền bơi.
 
Và, muốn thành công trong cuộc sống thì “anh hùng phải qua được ải mỹ nhân”. Như thế, chúng ta thấy được cái nhìn mang nặng tính định kiến, phân biệt của người xưa với người phụ nữ. Họ không chỉ thấp kém về trí tuệ mà đôi khi còn làm ảnh hưởng tới sự nghiệp của các bậc “anh hùng”.

Trong gia đình, người vợ người mẹ cũng chịu những thiệt thòi rất lớn. Một khi đã bước chân theo chồng là “tam tòng, tứ đức” với những luật lệ khắt khe của lễ giáo phong kiến.
Thuyền đồng trở lái về đông
Con đi theo chồng mẹ để cho ai
Mẹ già đã có con trai
Con là phận gái dám sai chữ tòng.
 
Khi người chồng có nóng giận thì cách cư xử của người phụ nữ phải chịu đựng:
Chồng giận thì vợ làm lành
Miệng cười hớn hở rằng anh giận gì?
 
Khi đã làm dâu, làm vợ, người phụ nữ phải sống thế nào để đẹp lòng mẹ chồng khó tính:
Từ khi em về làm dâu,
Anh thì dặn trước bảo sau mọi nhời.
Mẹ già dữ lắm em ơi,
Nhịn ăn, nhịn mặc, nhịn lời mẹ cha.
Nhịn cho nên cửa nên nhà
Nên kèo, nên cột, nên xà tầm vông.
 
Người phụ nữ nếu có chồng là người không chăm lo cho gia đình, ham chơi bời thì cũng chỉ biết làm lụng vất vả với “tiếng khóc nỉ non”:
Cái cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non.
Nàng về nuôi cái cùng con
Để anh đi trẩy nước non Cao Bằng.
 
Điểm qua một vài câu ca dao về người phụ nữ, người vợ, người mẹ trong gia đình như thế, chúng ta thấy được quan niệm nặng tính định kiến với người phụ nữ; mọi cư xử trong gia đình của họ luôn phải chịu những ràng buộc, dù cho những ràng buộc đó là khắt khe, vô lý. Những quan niệm đó dần ăn sâu vào suy nghĩ, niềm tin của người phụ nữ thông qua những lời răn dạy của người lớn với các em gái, những câu ca dao, tục ngữ mà các em đã học thuộc lòng ngay từ khi còn nằm trên nôi. Chính vì thế, dù cho những quan niệm đó là mang tính định kiến, bất công trong đối xử thì hầu như người phụ nữ vẫn phải chịu đựng, chấp nhận thực tế đó như là điều đương nhiên.

Trên phương diện quan niệm về công việc sự nghiệp của nam và nữ là thể hiện rõ nét nhất sự định kiến, phân biệt đối xử. Người đàn ông trong ca dao, tục ngữ trên công việc sự nghiệp bao giờ cũng thể hiện sinh ra là để làm những công việc lớn:
- Làm trai cho đáng nên trai
Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng.
- Đã sinh ra kiếp đàn ông
Đèo cao, núi thẳm, sông cùng sá chi.
 
Nếu có người đàn ông nào đó không hoàn thành được sự nghiệp của mình thì với bản thân họ đó là đó là nỗi đau:
Bận chân con, vợ, gia đình
Tang bồng hồ thỉ chỉ nhìn mà đau.
 
Với người đàn ông, không ai là không thấy khó chịu khi bị mang tiếng là “bất lực” hay “núp váy vợ”… Với sự nhận xét hay đúng hơn là dư luận xã hội thì cũng luôn có những lời chế nhạo, mỉa mai với người đàn ông được cho là không làm được những “việc lớn”:
- Làm trai rửa bát quét nhà
Vợ gọi thì dạ, bẩm bà tôi đây!
- Làm trai cho đáng nên trai
Khom lưng, gắng sức gánh hai hạt vừng.
 
Có thể nói, chính quan niệm “đàn ông cắp chà, đàn bà làm tổ đó” đã gây nên không những sự bất công đối với người phụ nữ mà chính bản thân người đàn ông cũng phải chịu sức ép rất lớn trong cuộc sống: Họ buộc phải là người thành đạt, người “xây nhà” nếu không muốn bị coi là vô dụng.

Nếu như quan nịêm đàn ông là trụ cột trong gia đình, là người làm việc lớn thì người phụ nữ là những việc vặt như cơm nước, quét nhà...
- Vắng đàn ông quạnh nhà
Vắng đàn bà quạnh bêp
- Xem trong bếp biết nết đàn bà.
 
Nếu chẳng may người phụ nữ nào không hoàn thành tốt việc này thì người ấy bị coi là “chẳng phải đàn bà”:
Đàn bà chẳng phải đàn bà
Thổi cơm cơm khét, muối cà cà chua.
 
Và người phụ nữ hầu như chẳng sinh ra để làm những công việc liên quan đến các mối quan hệ ngoài xã hội.
Thương chồng nên phải lầm than
Xưa nay ai bắt việc quan đàn bà.
 
Những quan niệm mang nặng tính định kiến phận biệt đối xử với người phụ nữ như thế không những hạn chế rất nhiều năng lực, phẩm chất của người phụ nữ mà còn trói chặt người vợ, người mẹ vào rất nhiều những công việc lặt vặt trong gia đình, họ đâu còn thời gian cho niềm vui giải trí, hay tham gia vào các công việc ngoài xã hội.
Con cò là con cò vàng
Muốn đi hát đúm sợ làng cười chê
 
Bị cột chặt vào những công việc trong gia đình, người phụ nữ dường như cảm thấy bất lực:
Ước gì mẹ có mười tay
Tay này bắt cá, tay này bắt chim
Một tay xe chỉ luồn kim
Một tay cấy lúa, tay tìm hái rau
Một tay ôm ấp con đau
Một tay vo gạo, tay cầu cúng ma
Một tay vung vãi đằng xa
Một tay bếp núc, cửa nhà nắng mưa
Một tay quơ củi, muối dưa
Một tay vâng lệnh, bẩm thưa, đỡ đần
Tay này mẹ giữ lấy con
Tay nào lau nước mắt... mẹ còn thiếu tay!
 
Những câu ca dao, tục ngữ nói lên sự vất vả của người phụ nữ trong công việc hàng ngày có rất nhiều. Điều đáng nói là nội dung của những câu ca dao tục ngữ đó luôn thể hiện sự bất công trong đối xử với người phụ nữ. Thực tế, dù là nam hay nữ, vợ hay chồng thì ai cũng có thể chăm lo con cái, chăm sóc gia đình. Nhiều người là nam giới vẫn có thể làm tốt những công việc vốn được coi là của phái nữ như làm đầu bếp, chăm sóc mọi người…

Về mặt giao tiếp xã hội, nội dung của những câu ca dao, tục ngữ cũng thể hiện nhiều định kiến đối với người phụ nữ. Họ hầu như là những người thụ động, chỉ biết tập trung vào công việc của mình, làm “nội tướng” trong nhà. Trong tình yêu đôi lứa, người phụ nữ luôn là người thụ động:
Bồ câu mà đỗ nóc nhà
Mấy đời đàn bà đi hỏi đàn ông.
Chính vì thế, người phụ nữ luôn thụ động, không hầu như số phận mình nằm trong tay người khác:
Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.
Thân em như miếng cau khô
Người thanh tham mỏng người thô tham dầy.
 
Khi đã lấy chồng, người phụ nữ luôn phải tuân theo quan niệm khắc nghiệt của xã hội phong kiến “tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”. Chính những quan niệm lỗi thời đó đã ràng buộc người phụ nữ, không cho phép họ được lựa chọn con đường sống cho riêng mình. Câu ca dao
Chồng em áo rách em thương
Chồng người áo gấm xông hương mặc người
cho dù một mặt nói lên sự chung thuỷ của người phụ nữ, người vợ, nhưng mặt khác cũng cho thấy sự ràng buộc trong cuộc sống của họ, họ không được phép vượt qua những giới hạn mà xã hội đã đặt ra một cách không công bằng.

Nếu như người phụ nữ và người nam giới có một đặc điểm nào đó giống nhau thì ngay lập tức ở nam giới sẽ biến thành sự tích cực còn với người phụ nữ được nhìn nhận là nét tiêu cực. Ví dụ, cùng là đặc điểm rộng miệng nhưng cách đánh giá lại khác nhau hoàn toàn:
Đàn ông rộng miệng thì sang
Đàn bà rộng miệng tan hoang cửa nhà.
 
Những hình ảnh được sử dụng trong ca dao, tục ngữ cũng luôn có sự phân biệt với hai giới. Nam giới bao giờ cũng được ví với những hình ảnh to lớn, còn phụ nữ thì đi kèm với những hình ảnh nhỏ bé, yếu đuối. Ví dụ: “Nam thực như hổ, nữ thực như miêu”; người phụ nữ luôn là “liễu yếu đào tơ” còn nam giới thì “đại trương phu”, “ăn to nói lớn”...

Có thể nói, đằng sau những giá trị văn hoá tốt đẹp vẫn còn không ít những định kiến giới trong kho tàng ca dao, tục ngữ Việt Nam. Nó là những rào cản cho sự phát triển xã hội, cũng như đem lại bình đẳng thực sự cho mỗi giới. Bởi những định kiến đó nhiều khi không được người ta nhận thức đầy đủ, nhưng vẫn ngấm ngầm quy định cách suy nghĩ, hành xử của họ trong cuộc sống; hơn nữa những câu cao dao tục ngữ vốn dễ thuộc, dễ nhớ đã trở thành phương châm sống, niềm tin của con người từ khi còn ấu thơ nếu ẩn chứa những giá trị định kiến sẽ tác hại tới lối sống của các em sau này. Vì vậy, người lớn nên cẩn trọng khi lựa chọn các câu ca dao, tục ngữ để giáo dục trẻ em.

Mai Văn Hải
 

kiến của bạn

Ch : Bạn cần đăng nhập để gửi bi. Nếu bạn đ đăng k Thnh vin rồi xin mời Đăng nhập sử dụng User ID v mật khẩu đ đăng k. Nếu qun mật khẩu xin vui lng vo đy. Nếu bạn chưa l thnh vin, hy Đăng k một ti khoản tại đy.
Tựa đề (*)
Nội dung (*)
 
           

Về trước  

Các bi viết khác:
  • Có khả năng làm việc nhóm, hòa đồng với tập thể - Yếu tố tạo nên sự thành công của bạn!
  • Đối phó với cơn tức giận khi nó bùng nổ
  • Thấu hiểu sự tức giận
  • Để được mọi người yêu mến
  • Một số đặc điểm tâm lý của trẻ lang thang đường phố
  • Niềm tin của đám đông
  • Biết lắng nghe và học hỏi từ những lời phê bình để thành công!
  • Các bước để thể hiện cảm xúc phù hợp trong giao tiếp hàng ngày
  • Kỹ năng làm việc nhóm hiệu quả
  • Mối liên quan của stress với sức khỏe
  • Ứng phó với Stress
  • Kĩ năng giải quyết vấn đề
  • Tính tự trọng bản thân
  • Hiện thực hóa lý tưởng bản thân
  • Đối xử như thế nào với người nhiễm HIV
  •  
    User ID:    
    Password:

     

     
    Đăng k thnh vin? Qun mật khẩu?

    Chi tiết